เมื่อวัตถุจมอยู่ในของไหล ไม่ว่าจะเป็นแก๊ส หรือของเหลวก็ตามจะมีแรงพยุงกระทำกับวัตถุนั้นเสมอ

ปัจจัยที่มีผลต่อแรงพยุง

  • ความหนาแน่นของของไหล \rho
  • ปริมาตรของวัตถุที่จมในของไหล V_{sink}
  • และความโน้มถ่วง g : gravity

     หากเราลองนำลูกบอลกดลงในน้ำ ยิ่งจมมาเท่าไหร่ เราจะรู้สึกได้ถึงแรงที่น้ำพยายามดันลูกบอลกลับมามากเท่านั้น นี่เป็นการทดลองง่ายๆที่พิสูจน์ได้ว่า “ยิ่งวัตถุจมน้ำมากเท่าใด แรงลอยตัวจะมีขนาดเพิ่มขึ้นมากเท่านั้น” และถ้าเปลี่ยนลูกบอลไปกดในน้ำมัน หรือของเหลวที่มีความหนาแน่นมากยิ่งขึ้น ลูกบอลก็จะกดลงได้ยากขึ้น แสดงให้เห็นว่า ความหนาแน่นมีผลต่อขนาดของแรงลอยตัว หากลองเปลี่ยนการทดลองไปทำที่ดาวเคราะห์ดวงอื่นที่มีค่าความโน้มถ่วงต่างจากโลก ความยากในการกดลูกบอลให้จมน้ำก็จะเปลี่ยนไปเช่นกัน ดังนั้น สมการแรงพยุงที่กระทำกับวัตถุ จะเป็นดังต่อไปนี้

F_B = \rho_{fluid} V_{sink} g – สมการที่ (1)

แรงลอยตัว (Buoyant Force)

     จากรูป ถ้าสนใจขณะที่วัตถุลอยน้ำบางส่วน และเป็นการลอยที่ไม่มีการเคลื่อนที่ไปทางซ้ายหรือขวา (เปลี่ยนตำแหน่ง) หรือเด้งขึ้นลง ดังนั้นแรงลัพธ์ในแนวดิ่งที่กระทำกับวัตถุขณะลอยน้ำจะมีค่าเป็นศูนย์ ตามกฎการเคลื่อนที่ข้อที่ 1 ของนิวตัน

\Sigma{F} = 0

F_B - mg = 0

จากสมการที่ (1) จะได้ว่า \rho_{fluid} V_{sink} g = m_{object} g

\rho_{fluid} V_{sink} = \rho_{object} V_{object} จาก m = \rho V

แทนค่าตัวแปรจากรูป จะได้ว่า

\rho_{fluid} Y = \rho_{object} (X + Y)

     สมการข้างต้น แสดงให้เห็นว่าปริมาตรทั้งสองฝั่งของสมการมีความหมายทางฟิสิกส์ต่างกัน โดยที่

  • ฝั่งซ้ายจะเป็นปริมาตรในส่วนที่จมของวัตถุเท่านั้น (Y)
  • ส่วนฝั่งขวาของสมการจะเป็นปริมาตรทั้งหมดของวัตถุ (X + Y)

     ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องระวังหากเราจะคำนวณหาปริมาณใดๆของตามเกี่ยวกับแรงลอยตัว

ทำไมร่างกายของเราถึงไม่ลอย ถึงแม้จะอยู่ท่ามกลางอากาศ (ซึ่งก็เป็นของไหล)

     อากาศบนโลกของเรามีความหนาแน่นประมาณ 1.2 kg/m^3 และร่างกายเราถือว่าจมอยู่ในอากาศทั้งหมด และค่า g ของโลกเท่ากับ 9.8 m/s^2 ดังนั้นแรงลอยตัวตามสมการที่ (1) มีค่าเท่ากับ 1.2 \times 9.8 \times V_{body} นิวตัน (ลองคำนวณปริมาตรร่างกายจากเว็บไซต์นี้ได้ : การคำนวณหาปริมาตรร่างกายมนุษย์) ในขณะที่น้ำหนักของเราเท่ากับ มวล*g นิวตัน หากลองเปรียบเทียบแล้ว น้ำหนักของเรามีค่ามากกว่าแรงลอยตัวเนื่องจากอากาศบนโลกมากนัก ทำให้เราไม่รู้สึกถึงแรงพยุงจากอากาศนั่นเอง

รายการที่เกี่ยวข้อง

ก่อนหน้า | กฎของปาสคาล และเครื่องอัดไฮดรอลิก
หน้าถัดไป | หลักอาร์คิมิดีส

Sending
User Review
5 (1 vote)